Dissertasiyanın növü: Doctorate
Dissertasiyanın aid olduğu qurum: Azerbaijan State University of Economics (UNEC), Maliyyə Və Mühasibat Fakültəsi, Maliyyə Və Audit Kafedrası, Azerbaijan
Dissertasiyanın təsdiq tarixi: 2024
Dissertasiyanın dili: Azerbaijani
Tələbə: Əsədova Günay cahangir qızı
Baş məsləhətçi (müşavirə ilə tezislər üçün):Nəzakət Musayeva
Açıq Arxiv Kolleksiyası: Dissertasiya
Qısa məlumat:
İdarəetmə uçotu müəssisənin
sahibkarlıq fəaliyyətinin idarəedilməsi mexanizmi olub, mənfəətin alınmasına,
mallar və xidmətlər bazarında onların arzu etdikləri məqsədlərə nail olmağa yönəlidilən
idarəetmə funksiyasıdır. Bu səbəbdən də idarəetmə uçotu sistemi konkret müəssisənin
iş şəraitinə uyğunlaşdırılır və idaretmənin məqsəd və imkanlarına görə
hazırlanır. Xidmət sferasının müəssisə və təşkilatları da bu qəbildən istisna
deyildir. Burada mühasibat uçotunun digər növlərindən fərqli olaraq, idarəetmə
uçotunda informasiyanın toplanması, işlənməsi, təhlilin aparılması və onun nəticələrinə
istinad etməklə, idarəetmə qərarlarının hazırlanması müəyyən ardıcıllıqla və
sistem şəklində icra edilir. Xidmət
sferasında idarəetmə uçotunun bu və digər xüsusiyyələrinə görə, müasir dövrdə
ona həsr edilmiş bütün tədqiqat işləri xüsusi aktuallığa malikdir.
İctimai həyatın və iqtisadiyyatın
mühüm sahələri olan turizm və mehmanxana biznesi bir vəhdət şəklində yaranıb
inkişaf etmiş və fəaliyyətini davam etdirməkdədir. Turizm və mehmanxana xidmətinin
qarşılıqlı fəaliyyəti bu sahələrin təşkilat formalarının inkişaf tarixi ilə sıx
bağlıdır.
Xidmət sahəsi mövcud beynəlxalq ticarət
imkanlarına görə ölkə iqtisadiyyatına müsbət təsirə malikdir. Bu baxımdan da
istənilən ölkə daxilində bu sahənin inkişaf etdirilməsi üçün ilk növbədə beynəlxalq
ticarətin həyata keçirilə bilməsinin qarşısında duran məhdudiyyətlər aradan
qaldırılmalıdır.
Hazırda dünyanın müxtəlif ölkələrində
yaradılmış turizm bölgələri öz növbəsində mehmanxanaların saylarındakı ciddi
artıma səbəb olmuş və mehmanxana təsərrüfatında ciddi bir rəqabət mühitinin
formalaşmasına gətirib çıxarmışdır. Bu bazarda nəaliyyət qazanmaq istəyən
mehmanxanaların işi daha da çətinləşmişdir.
Hazırda Azərbaycan mehmanxana
biznesində yeni, yüksək dərəcəli mehmanxanaların sayı getdikcə artır. Bu
mehmanxanaların əksəriyyətinin həmtəsisçisi xarici şirkətlərdir. Bu şirkətlər
qonaqlara xidmətlərin standart texnologiyasını təqdim edirlər. Onlar digər
mehmanxanaların rəqibinə çevrilirlər. Nüfuzlu qonaqlar adi mehmanxanalardan fərqli
olaraq yeni, Avropa standartlarına uyğun xidmət göstərən otellərə üstünlük
verirlər. Yalnız qonaqlara daha yüksək və keyfiyyətli xidmət göstərən otellər rəqabətə
davam gətirə bilirlər. Mehmanxanaların rəqabətə davam gətirmələri üçün isə
keyfiyyət, komfort , müasir standartlara cavab verən xidmətlə yanaşı qüsursuz və
effektiv şəkildə təşkil olunmuş mühasibatlıq sisteminə malik olması zəruridir.
Ümumiyyətlə, mehmanxana fəaliyyəti göstərən müəssisələrdə bütün fəaliyyətin təsirli şəkildə aparılması nizamlı şəkildə işləyən mühasibatlıq sistemi ilə birbaşa əlaqədardır. Eyni zamanda bu sistem mehmanxana idarəçilərinin bütün ehtiyaclarını qarşılayacaq və təyin olunan məqsədlərə xidmət edə biləcək bir xüsusiyyətə malik olmalıdır. Üstəlik nəzərə alsaq ki, digər müəssisələrdən fərqli olaraq mehmanxanalarda sürətli xidmət, bir çox gəlir mərkəzlərinin mövcudluğu, maddi əməliyyatların çoxluğu və dəyəri yüksək olan xidmətin həyata keçirilməsi və s. nəticəsində maddi əməliyyatların çoxluğu və dəyəri yüksək olan xidmətin həyata keçirilməsi və s. xəta və fırıldaqçılığa rast gəlmək halları daha çoxdur. Məhz busəbəbdəndir ki, Respublikamızda da bu kimi halların qarşısının alınması üçün mehmanxana rəhbərliyi bu kimi hallara qarşı tədbirlər görməlidir. Ən yaxşı tədbir isə əlbəttə ki, bizim fikrimizcə qeyd olunan problemlərə qarşı hər bir ehtiyaca cavab verən mühasibatlıq sistemi və daxili nəzarət sisteminin təşkilidir. Deməli, dissertasiya işi müasir dövrümüzdə araşdırılması və işlənməsi faydalı ola biləcək aktual bir mövzudur.