ANTROPOLOJİ TƏDQİQATLAR . Elmi məqalələr toplusu. AMEA 80. II Buraxılış. , vol.15, no.II, pp.53-68, 2025 (Peer-Reviewed Journal)
The study highlights the distortion of the Aghoghlan Temple’s name, particularly the illegal archaeological excavations and repair work conducted by Armenian falsifiers during 1999–2000, which led to changes in the complex’s architectural style and interior. It also documents act of Armenian vandalism, including the destruction, alteration, and theft of inscriptions, Albanian symbols on the monument's walls and tombstones. Additionally, the article includes the results of ethnographic field research we conducted in 2021–2023 with the residents of Lachin district and Kosalar village, who were forced to leave these lands due to the Armenian armed forces' occupation since 1992. Based on the ethnographic survey conducted among the villagers, information was gathered about the rituals, ceremonies, and folk beliefs preserved in the memory of the local population, who continue to refer to this ancient Albanian shrine as a sacred site to this day.
Təqdim olunan məqalədə Azərbaycanın Laçın rayonu Kosalar kəndi ərazisində yerləşən qədim alban abidələrindən Ağoğlan monastırı tarixi etnoqrafik baxımdan tədqiq edilmiş, abidənin Ermənistanın işğalı altında olduğu dövrdə və işğaldan azad olunduqdan sonrakı vəziyyəti, Ağoğlan monastrının ermənilər tərəfindən saxtalaşdırılması faktları, həmçinin Alban xristian irsinə qarşı erməni vandalizminin səbəbləri və nəticələri araşdırılmışdır. Araşdırmada Ağoğlan məbədinin adının təhrif edilməsi, xüsusilə də 1999-2000-ci illərdə erməni falsifikatorları tərəfindən abidədə qanunsuz arxeoloji qazıntılar və təmir işlərinin aparılması nəticəsində kompleksin memarlıq üslubu və interyerindəki dəyişikliklər, abidənin divarlarındakı yazıların, alban simvollarının, qəbir daşlarının dağıdılması, dəyişdirilməsi və oğurlanması kimi erməni vandalizmi faktlarına, həmçinin 1992-ci ildən Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı illərində bu torpaqları tərk etməyə məcbur qalmış Laçın rayonu və Kosalar kəndinin sakinləri ilə 2021-2023-cü illərdə apardığımız etnoqrafik çöl tədqiqatlarının nəticələri yer almışdır.