A3ƏPBAJ4AH ССР ЕЛМЛЭР АКАДЕМШАСЫНЫН МЭ’РУЗЭЛЭРИ ДОКЛАДЫ АКАДЕМИИ НАУК АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ССР

Creative Commons License

Cəfərov H.

МЭ'РУЗЭЛЭР ДОКЛАДЫ (A J Р Ы Ч A H Y C X Ə ), Baku, Azerbaijan, 9 September - 10 October 1988, vol.4, no.9, pp.65-68, (Full Text)

  • Nəşrin Növü: Conference Paper / Full Text
  • Cild: 4
  • Çap olunduğu şəhər: Baku
  • Ölkə: Azerbaijan
  • Səhifə sayı: pp.65-68
  • Açıq Arxiv Kolleksiyası: Rəqəmsal Yaddaş Kolleksiyası
  • Adres: Yox

Qısa məlumat

Бизим эсримизин 50-чи иллэриндэн башла]'араг Азэрба]чанын ер- кэн тунч девру абидэлэринин 6ejyK эксэри]]этиндэн м еталлурга вэ металишлэмэ сэнэтинэ дайр мухтэлиф фактики материаллар элдэ едил- мишдир [1].

Бунлара металэритмэ курэлэри, метал шлаклар, килдэн Ьазырлан- мыш бутэ, чемчэ вэ керук учлуглары, кулчэ учун тэкнэвары гэлиблэр вэ мухтэлиф метал эш]‘алар мисал ола билэр. Металлурки]а илэ баглы олан бу тапынтылар ичэрисиндэ балта Ьазырланмасы учун истифадэ олунмуш гэлиблэр хусусилэ эЬэми]]этлидир. Бела балта гэлиблэри Кул- тэпэ, Мишарча], Гаракэпэктэпэ, Борисполтэпэ (1] вэ археоложи эдэби]- ]’ата илк дэфэ дахил едилэн Шортэпэ ил к тунч девру jamajbim мэскэн- лэриндэн мэ’лумдур. EJHH тип балта гэлиблэринэ Загафгази]’ада Ермэ- нистанын Шенгавит [2] вэ Гарни [3] абидэлэриндэ, Ьабелэ Дагыстанын Галгалатлы [4] jamajbim jepnHAƏ тэсадуф олунмушдур. Шенгавит нуму- нэси дашдан, галан гэлиблэр исэ одадавамлы килдэн Ьазырланмыш- дыр. Гэлиблэр ики Ьиссэдэн ибарэт олуб, кезлу балталарын Ьазырлан­ масы учун истифадэ олунмушдур. Бутун гэлиблэрэ метал эринтиси га- рын тэрэфдэн текулмушдур. Саплагын кэзлук Ьиссэси, эсасэн, даирэви гурулушлудур.

Бу тип гэлиблэрдэ Ьазырланмыш балталарын Гафгазда Араздан башланмыш Кубана кими кениш эразидэ чохлу мигдарда тапылмасына 6axMajapar Дэвэчи тапынтылары [5] истисна олунарса, AaəpöajnaHÄa сон иллэрэ гэдэр бела козлу балталар тапылмамышдыр.

Бу бахымдан 1986-чы илдэ AsəpöajnaHbiH ики мухтэлиф зонасында тэсэрруфат ишлэри заманы тэсадуфэн тапылан ики эдэд кезлу тунч балта 6ejyK елми мараг догурур. 1) Онлардан бири Масаллы pajonynyH Tarjan кэнди jaxынлыFын- да тапылмыш вэ Ьазырда Tarjan кэнд мэктэбинин д^аршунаслыг каби- нэсиндэ сахланылыр. Мэктэбин тарих муэллими Тофиг Эзизовун* вер- jinjn мэ’лумата керэ.тапынты саЬэсиндэ jamajbim jepHHH кестэрэн мэдэ- ни тэбэгэ эламэти joxÄyp. Чох еЬтимал ки, балта дагыдылмыш гэбир комплексинэ аид олмушдур. Онун Ьазыркы BƏ3HjjəTH дэ буну тэсдиг едир (шэкил 7). Балтанын узунлугу 15 см, т^эсинин ени 7 см-дир. Дэс- тэк jepn даирэви олуб, диаметри гарын тэрэфдэн 2,8 см-ə, бел тэрэфдэн исэ 3,2 см-ə бэрабэрдир.