Akademik Məlumat İdarəetmə Sistemi
MILLI FOLKLOR: INTERNATIONAL AND QUARTERLY JOURNAL OF FOLKLORE, vol.12, no. c. 17, sy. 131, pp.151-163, 2021 (AHCI, Scopus, TRDizin)
The "Albaniya History" holds a special place in the Azerbaijani lands north of Araz, covering the period of the ancient Azerbaijani state, known in ancient and medieval sources as Albaniya, Aran, and Rani, and in scholarly literature as Caucasian Albania. The work is the only local source for the Early Middle Ages in Azerbaijan and, in this respect, is a valuable resource for studying medieval Azerbaijani ethnic traditions. The article explores the traces of the Albanian History in Early Medieval Azerbaijani ethnography, ethnoculture, and linguistic characteristics. In addition to providing a detailed account of events that took place in Early Medieval Azerbaijan, the source provides comprehensive information on the Hun, Barsil, Onogur, and Khazar tribes who flocked here from the 1st century AD onward, as well as their religious beliefs and traditions. The work, which contains mythological, ethnographic, religious, political, and historical information about the Early Middle Ages, includes: It provides important data on the settlement and expansion processes of ancient Turkic tribes in Azerbaijan, toponyms of Turkic origin, personal names, and Turkic war ranks and expressions. In this respect, the work analyzes elements related to the ancient Turkic language and life, while also helping to uncover traces of ancient Turkic traditions preserved in Azerbaijani folk beliefs and traditions. The study examines information on ancient Turkic tribes, place names, and personal names, as well as military ranks mentioned in the Albanian History. It examines the Turkic tribes that migrated to Azerbaijan in the early Middle Ages, the ethno-cultural environment in Azerbaijan at this stage, the Hun-Khazar-Azerbaijani ethno-cultural and linguistic connections, and the reflections of ancient Hunnic traditions in Azerbaijani mythology. Furthermore, based on information obtained from the Albanian History, comparisons are made to identify traces of ancient Hunnic traditions in Azerbaijani folk beliefs.
Araz'ın kuzeyindeki Azerbaycan topraklarında MÖ IV.-VIII. yüzyıllar boyu mevcut olmuş Eski ve Orta
Çağ kaynaklarında Albaniya, Aran, Rani, ilmî literatürde ise Kafkasya Albaniyası olarak geçen kadim
Azerbaycan devleti dönemi ile ilgili "Albaniya Tarihi" eseri özel bir yere sahiptir. Eser, Azerbaycan'ın Erken Orta
Çağ döneminin tek yerel kaynağıdır ve bu açıdan Orta Çağ Azerbaycan etnik geleneklerini incelemek için değerli bir kaynaktır. Makalede Albaniya Tarihi’nin Erken Orta Çağ Azerbaycan etnografyası, etno-kültürü ve dil
özelliklerinin izleri araştırılmıştır. Kaynak, Erken Orta Çağ Azerbaycan'ında meydana gelen olayları
ayrıntılı olarak açıklamanın yanı sıra, MS I. yüzyıldan itibaren buraya akın etmiş olan Hun, Barsil, Onogur,
Hazar boyları ve onların dinî itikatları, gelenekleri hakkında kapsamlı bilgi vermektedir. Erken Orta Çağ’a dair mitolojik, etnografik, dinî, politik, tarihî bilgiler ihtiva eden eser; eski
Türk boylarının Azerbaycan’daki yerleşim ve yayılma süreçleri, Türk kökenli toponimler, şahıs adları, Türklere
ait savaş rütbe ve tabirleri hakkında önemli veriler sunmaktadır. Bu açıdan eser, Eski Türk dili ve hayatıyla ilgili unsurların analizi ve aynı zamanda
Azerbaycan halk inanç ve geleneklerinde korunan eski Türk izlerini ortaya çıkarmaya yardımcı olmaktadır. Çalışmada, Albaniya Tarihi’nde ismi geçen eski Türk
kavim, yer ve şahıs adları, askerî rütbeler hakkındaki bilgiler ele alınmakla Orta Çağ'ın başlarında Azerbaycan'a
yayılan Türk boyları, bu aşamada Azerbaycan'daki etno-kültürel ortam, Hun-Hazar-Azerbaycan etno-kültür ve
dil bağlantıları, eski Hun geleneklerinin Azerbaycan mitolojisindeki yansımaları incelenmiştir. Ayrıca Albaniya
Tarihi’nden elde edilen bilgilere dayanarak, mukayeseler yapılmakla eski Hun geleneklerinin Azerbaycan halk
inançlarındakı izleri tespit edilmiştir.