MODERNLƏŞMƏ PROSESİNDƏ ÜNSİYYƏTİN ROLU VƏ SOSİAL-PSİXOLOJİ DƏYİŞİKLİKLƏR


Creative Commons License

Əliyeva V.

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI ELM VƏ TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ TƏHSİL İNSTİTUTU SCIENTIFIC WORKS , vol.6, no.93, pp.228-233, 2026 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Xülasə. Məqalədə modernləşmə prosesinin cəmiyyət həyatında rolu və bu prosesin sosial-psixoloji dəyişikliklərə təsiri təhlil olunur. Müəllif modernləşməni yalnız texniki və iqtisadi yenilənmə kimi deyil, eyni zamanda insanların düşüncə tərzində, davranış modellərində və ünsiyyət formalarında baş verən dəyişikliklər sistemi kimi səciyyələndirir. Məqalədə ünsiyyətin insan fəaliyyətinin zəruri şərti olduğu, şəxsiyyətin formalaşmasında, özünüdərkin inkişafında və sosial münasibətlərin qurulmasında mühüm rol oynadığı əsaslandırılır. Ünsiyyətin verbal və qeyri-verbal aspektləri, sosial normalar və sosial nəzarət mexanizmləri ilə qarşılıqlı əlaqəsi geniş şəkildə şərh edilir. Nəticə etibarilə, məqalədə modernləşmə prosesində ünsiyyətin cəmiyyətin sosial-psixoloji strukturunun formalaşmasında əsas amillərdən biri olduğu elmi-pedaqoji və sosial-psixoloji baxımdan əsaslandırılır. Açar sözlər: modernləşmə, ünsiyyət, determinizm, dəyişiklik, sosial maneə, cəmiyyət, persepsiya, texniki tərəqqi refleksiya Abstract. The article analyzes the role of the modernization process in the life of society and its impact on socio-psychological changes. The author characterizes modernization not only as technical and economic renewal, but also as a system of changes occurring in people’s ways of thinking, behavioral models, and forms of communication. The article substantiates that communication is a necessary condition of human activity and plays an important role in personality formation, the development of self-awareness, and the construction of social relations. The verbal and non-verbal aspects of communication, as well as their interrelation with social norms and mechanisms of social control, are examined in detail. As a result, from scientific-pedagogical and socio-psychological perspectives, it is argued that in the process of modernization communication serves as one of the key factors in shaping the socio-psychological structure of society. Keywords: modernization, communication, determinism, change, social barrier, society, perception, technological progress, reflection