İnnovasiya inkişafına fiskal dəstək mexanizminin hüquqi əsaslarının təkmilləşdirilməsi
“DAYANIQLI İNKİŞAF VƏ İNNOVASİYA İQTİSADİYYATI”. İqtisadiyyat və sosial elmlər sahəsində tədqiqatçıların II beynəlxalq elmi konfransı. I Hissə. Bakı, vol.7, pp.419-425, 2025 (Conference Book)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 7
- Publication Date: 2025
- Journal Name: “DAYANIQLI İNKİŞAF VƏ İNNOVASİYA İQTİSADİYYATI”. İqtisadiyyat və sosial elmlər sahəsində tədqiqatçıların II beynəlxalq elmi konfransı. I Hissə. Bakı
- Page Numbers: pp.419-425
- Open Archive Collection: Digital Heritage Collection
- Azerbaijan State University of Economics (UNEC) Affiliated: Yes
Abstract
The article, based on theoretical perspectives and statistical data, substantiates the special importance of innovation activity under very complex geopolitical and geoeconomic conditions. In the article, fiscal policy is characterized as one of the mechanisms for stimulating innovation activity, and its encouraging role is examined from different viewpoints. This statement is also supported by an analysis of foreign experience, particularly that of the United States and the European Union. The article shows that one of the main vectors of innovation-oriented fiscal policy is budgetary subsidization of the R&D sector. However, it is noted that this issue has been extensively studied from multiple angles, and therefore no detailed analysis on this specific direction is provided. The importance of an effective legal framework in forming an efficient fiscal policy is substantiated using examples from tax legislation, and an analysis is conducted in these areas. It is shown that comprehensive tax incentives are applied to corporate income taxes, which have a highly positive and stimulating impact on innovation progress. It is proposed that part of capital expenditures on scientific and technological development be considered deductible expenses. The article also proposes reducing depreciation rates for buildings and structures, and increasing depreciation rates up to 30% for equipment used in the scientific research sector. It is suggested to partially apply elements of Western fiscal policy implemented in the 1950s–1970s.
Məqalə, nəzəri perspektivlərə və statistik məlumatlara əsaslanaraq, çox mürəkkəb geosiyasi və geoiqtisadi şəraitdə innovasiya fəaliyyətinin xüsusi əhəmiyyətini əsaslandırır. Məqalədə fiskal siyasət innovasiya fəaliyyətini stimullaşdıran mexanizmlərdən biri kimi xarakterizə olunur və onun təşviqedici rolu müxtəlif baxış bucaqlarından araşdırılır. Bu ifadə, həmçinin xarici təcrübənin, xüsusən də ABŞ və Avropa Birliyinin təhlili ilə dəstəklənir. 420 Məqalədə göstərilir ki, innovasiya yönümlü fiskal siyasətin əsas vektorlarından biri AR-GE sektorunun büdcə subsidiyasıdır. Lakin qeyd olunur ki, bu məsələ bir çox cəhətdən geniş şəkildə araşdırılıb və buna görə də bu konkret istiqamət üzrə ətraflı təhlil verilməyib. Səmərəli fiskal siyasətin formalaşdırılmasında effektiv hüquqi çərçivənin əhəmiyyəti vergi qanunvericiliyindən nümunələr istifadə etməklə əsaslandırılır və bu sahələrdə təhlil aparılır. İnnovasiya tərəqqisinə yüksək müsbət və stimullaşdırıcı təsir göstərən korporativ gəlir vergilərinə kompleks vergi güzəştlərinin tətbiq olunduğu göstərilir. Elmi və texnoloji inkişafa kapital xərclərinin bir hissəsinin çıxılan xərclər hesab edilməsi təklif olunur. Məqalədə həmçinin bina və qurğular üçün amortizasiya dərəcələrinin azaldılması və elmi tədqiqat sektorunda istifadə olunan avadanlıqlar üçün amortizasiya dərəcələrinin 30%-ə qədər artırılması təklif olunur. 1950-1970-ci illərdə tətbiq edilən Qərb maliyyə siyasətinin elementlərinin qismən tətbiqi təklif olunur