Qloballaşma Şəraitində İnnovasiya Rəqabətinin Xüsusiyyətləri


Creative Commons License

Vəliyeva G.

DAYANIQLI İNKİŞAF VƏ İNNOVASİYA İQTİSADİYYATI” MÖVZUSUNDA İQTISADİYYAT VƏ SOSİAL ELMLƏR SAHƏSİNDƏ TƏDQİQATÇILARIN II BEYNƏLXALQ ELMİ KONFRANSIN MATERİALLARI, vol.6, no.1, pp.603-608, 2025 (Conference Book)

Abstract

Innovation economy and international competition are inextricably interrelated: competition stimulates innovations, while innovations constitute the fundamental factor of success in the international competitive struggle and enable the creation of high value-added, high-technology goods and technologies. Innovations facilitate companies and nations in enhancing their competitive capabilities, sustaining market presence, and achieving financial success. The economic competitiveness of countries is determined by the technological level of production, the capacity to adapt to changes in the international environment, as well as their positioning within the global economy. This multidimensional relationship between innovation and competitiveness manifests itself through several critical mechanisms. The global competition for critical innovation resources including highly skilled human capital, research funding, and strategic technologies has intensified substantially. Nations and organizations compete vigorously to attract and retain top scientific and engineering talent, secure investments in research and development infrastructure, and gain access to emerging technologies. This competition for innovation inputs represents a crucial dimension of contemporary innovation rivalry. Globalization has catalyzed the widespread adoption of open innovation models, wherein organizations leverage external knowledge sources and collaborative partnerships to enhance their innovation performance. This paradigm shift toward more permeable organizational boundaries and collaborative innovation processes has redefined competitive strategies, emphasizing the importance of network positioning and partnership capabilities alongside internal research and development capabilities.
İnnovasiya iqtisadiyyatı və beynəlxalq rəqabət sıx şəkildə əlaqələndirilmişdir: rəqabət innovasiyaları stimullaşdırır, innovasiyalar isə beynəlxalq rəqabət mübarizəsində uğurun əsas amilidir və yüksək əlavə dəyərli yüksək texnoloji mallar və texnologiyalar yaratmağa imkan verir. İnnovasiyalar şirkətlərə və dövlətlərə öz rəqabət qabiliyyətlərini artırmağa, bazarda sağ qalmağa və maliyyə uğuru əldə etməyə kömək edir. Ölkələrin iqtisadi rəqabəti istehsalın texnoloji səviyyəsi, beynəlxalq mühitdəki dəyişikliklərə uyğunlaşma qabiliyyəti, həmçinin dünya iqtisadiyyatında mövqe ilə müəyyən edilir. Kritik innovasiya resursları, əsasən də yüksək ixtisaslı insan kapitalı, tədqiqat maliyyələşdirilməsi və strateji texnologiyalar uğrunda qlobal rəqabət əhəmiyyətli dərəcədə güclənmişdir. Dövlətlər və təşkilatlar aparıcı elmi və mühəndislik istedadlarını cəlb etmək və saxlamaq, elmi-tədqiqat və inkişaf infrastrukturlarına investisiyaları təmin etmək, eləcə də yeni yaranan texnologiyalara çıxış əldə etmək uğrunda ciddi şəkildə mübarizə aparırlar. Innovasiya üçün bu cür resurslar uğrunda rəqabət müasir innovasiya rəqabətinin mühüm ölçüsünü təşkil edir. Qloballaşma açıq innovasiya modellərinin geniş şəkildə tətbiqinə təkan vermişdir. Bu modellər çərçivəsində təşkilatlar öz innovasiya fəaliyyətlərini gücləndirmək məqsədilə xarici bilik mənbələrindən və əməkdaşlığa əsaslanan tərəfdaşlıqlardan istifadə edirlər. Təşkilatların sərhədlərinin daha şəffaf olduğu və birgə innovasiya proseslərinin üstünlük təşkil etdiyi bu paradiqma dəyişikliyi rəqabət strategiyalarını yenidən müəyyənləşdirmişdir. Artıq innovasiya uğuru yalnız daxili elmi-tədqiqat və inkişaf potensialı ilə deyil, həm də şəbəkə mövqeyinin gücü və tərəfdaşlıq qabiliyyətlərinin səviyyəsi ilə müəyyən olunur.