Miqrasiya nəticəsində əmək bazarında yaranan boşluqları pul köçürmələri əvəz edirmi?


Creative Commons License

Rizayeva V.

“DAYANIQLI İNKİŞAF VƏ İNNOVASİYA İQTİSADİYYATI” MÖVZUSUNDA İQTISADİYYAT VƏ SOSİAL ELMLƏR SAHƏSİNDƏ TƏDQİQATÇILARIN II BEYNƏLXALQ ELMİ KONFRANSIN MATERİALLARI, vol.6, no.1, pp.239-244, 2025 (Conference Book)

Abstract

Emigration leads to a loss of labor force in origin countries, raising the question of whether migrant remittances can compensate for the resulting economic and labor market gaps. Large-scale migration significantly affects the labor markets of sending countries. This study examines the impact of remittances on domestic labor markets in four remittancedependent countries — Kyrgyzstan, Moldova, Nepal, and Tajikistan — over the period 2002–2024. Using World Bank data and SPSS analysis, the relationship between remittances and unemployment rates is assessed as an indicator of labor market gaps, through correlation and regression modeling. The results show that although remittances generate substantial financial inflows — in some cases reaching up to half of GDP — their impact on labor market outcomes is mixed. In Kyrgyzstan, rising remittances coincided with declining unemployment, suggesting a partial reduction of labor surplus. However, in Tajikistan and Moldova, higher remittances were associated with increasing unemployment or declining labor participation, indicating that remittance income may discourage labor supply. In Nepal, despite rapidly growing remittance inflows, the domestic unemployment rate has shown virtually no change.

Emiqrasiya mənşə ölkələrində əmək qüvvəsinin itkisinə səbəb olur və bu da miqrantların pul köçürmələrinin yaranan iqtisadi və əmək bazarı boşluqlarını doldura bilib-bilməməsi sualını aktuallaşdırır. Kütləvi miqrasiya mənşə ölkələrin əmək bazarlarına ciddi təsir göstərir. Bu tədqiqat 2002–2024-cü illəri əhatə edən dövrdə dörd pul köçürmələrindən asılı ölkə – Qırğızıstan, Moldova, Nepal və Tacikistan üzrə pul köçürmələrinin daxili əmək bazarlarına təsirini araşdırır. Dünya Bankının məlumatları və SPSS analizindən istifadə edilərək, pul köçürmələri ilə işsizlik göstəriciləri arasındakı əlaqə əmək bazarındakı boşluqların göstəricisi kimi təsvir edilmiş, korrelyasiya və reqressiya modelləri vasitəsilə qiymətləndirilmişdir. Nəticələr göstərir ki, pul köçürmələri bəzi hallarda ÜDM-in yarısına qədər çatan əhəmiyyətli maliyyə axınları yaratsa da, onların əmək bazarı nəticələrinə təsiri birmənalı deyil. Qırğızıstanda pul köçürmələrinin artması işsizliyin azalması ilə üst-üstə düşmüş və əmək artıqlığının qismən azaldığını göstərmişdir. Lakin Tacikistan və Moldovada yüksək pul köçürmələri işsizliyin artması və ya əmək iştirakının azalması ilə müşahidə olunur, bu isə köçürmə gəlirlərinin əmək təklifini azalda biləcəyini göstərir. Nepalda isə, sürətlə artan köçürmələrə baxmayaraq, daxili işsizlik səviyyəsində demək olar ki, dəyişiklik qeydə alınmamışdır. Açar sözlər: pul köçürmələri, emiqrasiya, əmək bazarındakı boşluqlar, işsizlik, iqtisadi inkişaf.